Tüp Bebek Tedavisi Aşamaları

Tüp bebek tedavisi aşamaları 5 tanedir. Bu aşamalar sırasıyla, Ovulasyon indüksiyonu, yumurta toplama, sperm alınması, Fertilizasyon (Döllenme) ve embryo transferi işlemlerinden oluşmaktadır. Bu aşamaları çok ayrıntılı incelemeden önce daha açık bir biçimde listeleyebiliriz:

  1. Yumurtalıkların ilaçlarla uyarılması
  2. Erkekten sperm örneği alınması. IMSI yoluyla iyi kalite spermlerin seçilmesi
  3. Yumurtaların toplanması
  4. Yumurtaların laboratuvar ortamında döllenmesi ile oluşturulan embriyoların geliştirilmesi
  5. Oluşturulan embriyoların anne adayına geri yerleştirilmesi

Mikro Enjeksiyon Yöntemi (Tüp Bebek Tedavisi)

  1. Anne adayına bazı ilaçlar kullandırılır ve yumurtalıklarında çok sayıda folikülün gelişmesi sağlanır. Bu aşamaya Stimülasyon ve takip aşaması denir. Hangi tür ilaç tedavisi yani stimülasyon uygulanacağı, yani Antagonist veya  Long (uzun) türlerinden birine karar verilirken  anne adayının hormon değerleri, yaş ve sağlıkla ilgili geçmiş bilgileri dikkate alınarak doktor tarafından belirlenir.
  2. İlaçlar kullanılırken bu süre içinde belli aralıklarla anne adayına ultrason ve kan testleri (E2, LH) yapılır. Bu yollarla, foliküllerin büyümesi takip edilir. Ultrason ile bakılarak foliküllerin çapları ölçülür. Yumurtalıkların takibi sırasında 18-20 mm üzerinde 2 ya da 3 adet folikül geliştiği tespit edildiğinde HCG yapılır. HCG iğnesinden yaklaşık 35 ,36 saat geçtikten sonra da yumurta toplama işlemi yapılır.
  3. Yumurta Toplama İşlemi lokal anestezi ile ya da kısa süren genel anestezi altında yapılır. Ultrason ile yumurtalıklarda bulunan foliküllere iğne ile girilir ve her bir folikül içindeki sıvı boşaltılır. Her folikülden bir yumurta elde edilmeye çalışılarak üçüncü aşama tamamlanır.
  4. Laboratuvar ortamında folikül sıvısı içinde yer alan yumurtalar tespit edilir, aranır. Yumurta sayısı her anne adayında farklılık gösterir.
  5. Aynı gün anne adayının eşi mastürbasyon sonucuyla sperm verir. Sperm yıkama, sperm hazırlama işlemleri yapılır ve eğer erkekte ejekülatta sperm olmaması (Azoospermi) durumu varsa erkekten PESA/MESA/TESE/TESA/M.TESE yöntemlerinden uygun olan biriyle ile doğrudan testisten ya da epidimden sperm elde edilebilir. Bu işlemler önceden yapılırsa eğer sperm veya testis dokusu dondurularak saklanır. Dondurulmuş sperm ya da testis dokusu, yumurta toplama günü çözülür ve  ICSI için hazırlanır.
  6. Sperm seçimi durumu çok önemli olduğundan IMSI yöntemi kullanılarak en iyi kalite sperm seçimi gerçekleştirilerek seçilen sağlıklı ve iyi kalitede spermler, hareketsizleştirilir ve ardından mikroenjeksiyon iğnesi içine alınır. İçinde tek spermatozoa olan iğne ile yumurtanın içine girilerek sperm yumurtanın sitoplasmasına bırakılır ve iğne geri çıkarılır.
  7. ICSI işlemi bu şekilde tamamlanır ve yumurtalar inkübatör denilen özel cihazların içine yerleştirilerek kültür solüsyon mediaların içindeki özel sıvılarla birlikte embriyoların beslenmesi ,büyümesi için gerekli maddeleri içeren alanda gelişirler. Ana rahmini taklit eden İnkübatörlerin iç ortamı embriyoların normal bölünmesi , büyümesi için gerekli olan ısı, nem ve gaz konsantrasyonlarını belli bir seviyede tutan çok hassas cihazlardır. İnkübatör içinde saflaştırılmış ve filtre edilmiş hava bulunur.
  8. Embriyo transferi (implantasyonu) gününe kadar 2 ile 6 gün süreyle inkübatörde tutulan embriyolarınn en kaliteli ve sağlıklı olanları anne adayının rahmine geri nakledilir. Böylece işlem tamamlanır.
  9. Geriye dondurulup saklanabilecek kalitede embriyo kaldığında en gelişmiş yöntem olan vitrifikasyon yöntemi sayesinde dondurulup saklanır.
  10. Transfer sonrasında ilaç kullanılır buna luteal destek denir. Bu sayede oluşabilecek düşük riskleri azaltılır.
  11. Yumurta toplama işleminden itibaren 15 gün sonrasına denk gelen gün kanda Beta HCG değeri ile gebelik oluşup oluşmadığına bakılır.
  12. Hamilelik gerçekleşmiş ise Beta HCG testinin 15 gün sonrasında ultrasonda kese oluşumuna ,ultrason gününden itibaren 7 ile 10 gün sonrasında ise fetal kalp atımı (FK) kontrol edilerek tüm bu aşamaları geçen anne adayına artık rutin gebelik takip sürecine başlanır.

Tüp bebek tedavisi aşamaları

1. Ovulasyon İndüksiyonu

Reglinin 3. günü overlerden çok sayıda yumurta elde edebilmek sebebiyle yumurta büyütücü ilaçlara başlanır. Doğal olarak her ay bir çok az ihtimalle de birden fazla folikül büyür. Çok sayıda yumurta olması durumunda sağlıklı embryo elde etme olasılığımız arttığı için çeşitli ilaçlar kullanılır.

Bu  kullanılan  ilaçlar:

  • Over stimüle edici ilaçlar: Çok sayıda yumurta büyütmek için sentetik FSH ve LH hormonları
  • Yumurta olgunlaşması (matürasyonu) için ilaçlar: Yumurtalar yeterli büyüklüğe geldiğinde hCG hormonu ya da diğer hormonlar ile yumurtanın olgunlaşması için kullanılan ilaçlar.
  • Yumurtanın erken ovülasyonunu (erken çatlama) önleyen ilaçlar: Yumurtanın toplama zamanına kadar çatlamaması için kullanılan ilaçlar
  • Endometriumu (rahim iç duvarını hazırlayan ilaçlar: Embryonun yerleşebilmesi için endometriumun Progesteron hormonuyla hazırlaması gerekir. Yaklaşık 2 hafta içinde yumurtalar toplanacak hale gelir. Vajinal ultrason ile yumurtaların gelişimi takip edilerek ilaçların dozları ayarlanır. Aynı dönemde PG ve E2 hormonu takibi gerekli durumlarda yapılır.

Seçilen döngünün  iptali bazı durumlarda gerekebilir.

Bu durumlar:

  • Yetersiz folikül gelişimi
  • Erken ovülasyon (prematür ovülasyon)
  • Çok sayıda folikül; embryo dondurulup transfer iptal edilmeli
  • Diğer tıbbi sorunlar
2. Yumurta Toplama

Yumurta toplama (opu) işlemi hCG hormonu ya da geliştirme için kullanılan ilaçlardan sonra , buna çatlatma iğnesi de denir , sonrasında 35-36 saat geçtiğinde uygulanır.

Toplam işlemi sırasında:

  • Lokal ya da genel anestezi uygulanır
  • Transvajinal ultrason ile iğne yumurtalıklara ulaşır
  • İğne ile yumurtaların içerisindeki sıvı çekilir ve yumurtaların sayısına göre 5 ile 20 dakika arasında bir sürede yumurtalar toplanır.
  • Yumurta toplanması sonrasında kanama kontrol edilir.
  • Toplanan yumurtalar özel ortamına yerleştirilir. Olgun yumurtalar sperm ile karıştırılarak döllenir embryo oluşması sağlanır. Bütün yumurtalardan embryo oluşturulamayabilir.
3. Sperm Alınması

Yumurta toplanması sırasında mastürbasyon yoluyla anne adayının eşinden spermler alınır. Bu yolla sperm bulunamadığında testikiler aspirasyon (TESE, testisten çekilerek) ya da biyopsi ile sperm alınır. Sperm laboratuvar ortamında temizlenerek kullanılır.

4. Fertilizasyon (Döllenme)

Fertilizasyonda kullanılan yöntemler:

  • İnseminasyon: Sağlıklı spermler ve olgun yumurtalar bir araya konarak döllenme sağlanır.
  • İntrastoplazmik Sperm Enjeksiyonu (ICSI): Sağlıklı tek sperm direk olarak olgun yumurtanın içine enjekte edilir
  • Embryo kılıfı İnceltilmesi (Assisted Hatching): Fertilizasyondan 5-6 gün sonra embryoyu çevreleyen zar (zona pellicuda) endometriuma yerleşmesini kolaylaştırmak için soyulur. İleri yaş gurubunda ve çok sayıda başarısız ıvf denemesi olsa da yapılabilir.
  • Preimplantasyon Genetik Test: Embryolardan 4-5. günde genetik test ve kromozom bozukluklarının araştırılması için örnek alınır. Sağlıklı çıkan embryolar transfer edilir.
5. Embryo Transferi

Embryo transferi yumurta toplamadan 2 ile 6 gün sonrasında yapılır.

Transfer sırasında:

  • İşlem çoğunlukla ağrısız olduğu için anesteziye gerek yoktur.
  • Endometriumu sağlıklı görebilmek için mesane dolu olmalıdır yani idrara sıkışık olmak gerekir
  • İnce bir katater ile vajen ve rahim ağzından geçerek endometriuma ulaşılır.
  • Bir ya da birden fazla embryo içeriye gönderilir. Embryo transferi sonrası sağlıklı embryo implantasyonu 6 ile 10 gün içinde olur. Transfer sonrası çok rahatsızlık ve zorlayıcı aktiviteler dışında normal günlük yaşantımıza devam edebiliriz.

Olası yan etkiler:

  • Rahim ağzını temizleme sonrası çok az miktarda vajinal lekelenme veya akıntı
  • Östrojen seviyesindeki yükselme nedeniyle göğüslerde hassasiyet
  • Hafif şişkinlik
  • Hafif kramp

• Kabızlık Eğer fazla şişkinlik ve ağrı olursa OHSS riski nedeniyle mutlaka doktorunuzla görüşmeniz gerekir. Ayrıca yüksek ateş, fazla kanama ve idrarda kan gelirse acilen doktorunuza başvurmanız gerekir.

Faydalı olabilecek Diğer İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir