1. Ana Sayfa
  2. Saglik
  3. Yumurtalık Kisti Neden Olur ?

Yumurtalık Kisti Neden Olur ?

Yumurtalık Kisti Neden Olur

Neredeyse bütün kadınlarda görülen ve bazı durumlarda belirtileri dahi görülmeyen yumurtalık kisti nedir neden olur? Over kist olarak bilinen kistleri oluşmasına sebep olan etkenler nelerdir ? Yumurtalık kistlerinin belirtileri nelerdir, tedavi yöntemleri nelerdir ?

Yumurtalık Kisti Nedir?

Yumurtalıklar kadınların üremesini sağlayan sitemin sadece bir parçasıdır. Rahmin iki tarafından ve alt karın bölgesinde yer alırlar. Kadınlar östrojen, yumurta ve progesteron hormonlarını üreten iki yumurtalıkları bulunmaktadır.

Bazı durumlarda iki farklı yumurtanın bir tanesinde kist ismi verilen bir sıvı dolu kese gelişir.  Kadınlar ömürleri boyunca en az bir kist geliştirler. Kadınların geliştirdiği kistler çoğu zaman hiçbir belirti göstermeden ve ağrıya dahi sebep vermeden durabilirler.

Yumurtalık Kistlerinin Türleri Nelerdir?

Endometrioma kistleri ve Dermoid kistleri gibi farklı yumurtalık kistleri vardır. Ayrıca en fazla görülen kist ise fonksiyonel kistlerdir. Bu kistler folikül ve korpus luteum olmak üzere iki tür kist fonksiyonel kistlerdir.

  • Folikül kisti: Kadının adet döngüsü esnasında bir yumurta folikül ismi verilen kese içerisinde büyür. Bu kese yumurtalıkların içerisinde bulunmaktadır. Genellikle bu golikül ya da kesesi açılır ve bir yumurta bırakılır. Ancak folikül kırılmazsa folikül içinde bulunan sıvı yumurtalık üstünde kist oluşturma riski taşır.
  • Korpus Leteum Kisti: Folikül keseleri gibi bir yumurta bırakıldıktan sonra korpus leteum kistleri de çözülmeye başlar. Ancak bu kese çözülmez ise folikül sızıntısı durumunda olduğu gibi kesenin içinde ek sıvı gelişerek birikir. Birikmesi sonucunda ise corpus leteum kisti oluşumuna neden olur.

Diğer Yumurtalık Kistleri ise;

  • Dermoid kistler: Yumurtalıklarda yağ, saç vb. dokularda barınabilen keseye benzeyen bir büyüme sonucunda oluşan kiste verilen isimdir.
  • Kistadenomlar: Yumurtalıkların dış kısımlarında gelişebilen ve kanserli olmayan büyümelere denir. Büyümesi olsa bile kanser içeren hiçbir etken görülmez.
  • Endometriomalar: Rahmin iç kısımlarında normal bir şekilde büyüyen ve rahmin dışında da gelişebilen ve yumurtalıklara yapılabilecek bir özelliğe sahiptir. Büyümesi ve yapışması sonucunda kist ile sonuçlanmaktadır.

Bazı kadınlarda polistik over sendromu ismi verilen bir durum gelişmektedir. Bu duruma ise yumurtalıkların biden fazla kist oluştuğunun anlamına gelir. Oluşan bu kistler yumurtalıkların büyümesine neden olur ve tedavi edilmez ise polikistik överler infertiliteye neden olur.

Yumurtalık Kistinin Belirtileri Nelerdir?

Genellikle yumurtalıkta oluşan kistlerde hiçbir şekilde semptom ya da belirtiler göstermezler. Ayrıca belirtilerin görülmesi genellikle kistlerin büyümesi sonucunda ortaya çıkar.

Semptomları ise şunları içerir;

  • Bağırsaklarda ağrılar ve bağırsakların hareketli olması
  • Karın bölgesi ve çevresinde gözle görülebilecek şişlikler
  • Düzensiz adet görme, lekelenmeler ve adet dönemini görmeme
  • Cinsel ilişki sırasında şiddetli ağrıların olması
  • Sırtın alt bölgesinde ağrılar ya da uygu esnasında şiddetli ağrıların oluşması
  • Göğüs ve göğüs kısmında normale göre daha hassas olması
  • Midenin bulanması ve buna bağlı olarak kusmaların meydana gelmesi

Acil doktor muayenesi gerektirecek semptomlar ise şöyle;

  • Sırtın alt kısmında şiddetli ağrılar
  • Yüksek ateş
  • Baygınlık hissi, baygınlık ya da şiddetli baş dönmesi
  • Hızlı solunum yapma

Acil doktor muayenesi görülen semptomlarda erken tedavi yöntemine başvurulmaz ise ciddi sonuçlara neden olur. Bu nedenle bu semptomlardan herhangi birini görüyorsanız zaman kaybetmeden doktor kontrolüne gitmeniz gerekmektedir.

Yumurtalık Kisti Komplikasyonları Nelerdir?

Genellikle birçok yumurtalık kisti doktor tedavisi gerektirmez. Bunun sebebi ise iyi huylu kist olması nedeniyle ağrı ya da herhangi bir belirti göstermeden kendi kendiliğinden gitmesidir. Eğer bu kistler mevcut ise semptomlara neden olur. Ancak bazı istisna durumlarında rutin kontrol için doktor muayenesine gittiğiniz esnada kanserli bir yumurtalık kisti tespit edilmektedir.

Yumurtalık torsiyonu, tumurtalık kistlerinin nadir bir komplikasyonudur. Bu büyük kistin, yumurtalığınızın istem dışı bükülmesine ve olması gereken konumundan hareket etmesine zorlar. Eğer konumundan hareket etmeye zorlanırsa bu kan akımını keser ve tedavi edilmediği taktirde yumurtalıkta bulunan dokuya zarar vererek kist bulunan hastanın ölümüne neden olacak kadar ciddi bir sorundur. Çok nadir görülmüş olsa da yumurtalık torsiyonu acil jinekolojil ameliyatlarının %3’ünü oluşturmaktadır. Bu nedenle çok nadir gözükmektedir.

Çok nadir görülen reptüre kistler, iç kanamaya ve şiddetli ağrılara sebep olur. Bu komplikasyonların görülmesi enfeksiyon riskini artırarak tedavi edilmediği zamanlarda hayati tehlikeyi doğrudan tehdit eder.

Önerilen Yazı
Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu

Yumurtalık Kisti Tanısı Nasıl Konur?

Doktorunuza rutin kontrol için gittiğinizde yumurtalık (over) kisti tanısı konulabilir. Yumurtalıklarınızın herhangi birinde bir şişlik mevcut ise kistin olup olmadığının kontrol edilmesi ve doğrulanması amacıyla ultrason testi yaptırmanızı isteyebilir. Ultrason testi, iç organlarınızın görüntüsünü oluşturmak amacıyla yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanarak elde edilen bir görüntüleme testidir. Ultrason testi sonucunda kistin yerini, büyüklüğünü, şeklini ve biçimini belirlemek oldukça kolaydır.

Yumurtalık kistlerinin kesin tanısını konulması için uygulanan görüntü araçları ise;

  • CT Taraması: İç organlarınızın kesit görüntülerini oluşturmak amacıyla kullanılan vücut görüntüleme aracına CT taraması ismi verilir.
  • MRI: İç organlarınızın derinliklerini görüntülenmesi amacıyla kullanılan manyetik alanlar kulanılan teste MRI ismi verilir.
  • Ultrasın Cihazı: Vücudunuzda bulunan yumurtalığın görüntülenmesi amacıyla kullanılan cihaza denir.

Vücutta bulunan bazı kistler genellikle hafta ya da aylar sonra kendiliğinden kaybolacağı için ilk aşamada doktor size hemen bir tedavi planı önermez. Tedavi önermek yerine bir haftadan birkaç aya kadar ultrason testlerinizi kontrol ederek herhangi bir tedaviye ihtiyacınız olup olmadığını kontrol eder. Eğer durumunuzda herhangi bir değişiklik olmadığını anlar ise ve kistin boyutu büyümüş ve artmışsa doktor bunun nedenlerini ve neye sebep olacağını belirlemek için sizden ek testler isteyebilir. İsteyeceği testler ise;

  • Hamilelik testi: Hamile olup olmadığınızı kontrol etmek için yapılır
  • Hormon Durumunuz: Progesteron, östrojen ya da majör hormonlarını kontrol etmek için.
  • CA-125 Testi: Yumurtalık kanserini taraması için yapılan test.

Yumurtalık Kisti Tedavisi Nasıl Yapılır?

Eğer kist kendi kendiliğinden yok olmaz ise doktorunuz size tedavi yöntemlerini sunacaktır. Bu tedavi yöntemleri ise;

Doğum kontrol hapları: Süregelen yumurtalık kistleriniz varsa doktor tarafından ovulasyonu durdurmak ve yeni kistlerin oluşmasını engellemek amacıyla oral kontraseptif ilaçlar önerebilir. Oral kontraseptifler engellemekle kalmaz yumurtalık (over) kanseri riskini de büyük ölçüde azalttığı yapılan araştırma ve çalılmalar sonucunda belirlenmiştir. Postmenopozal kadınlarda yumurtalık kanseri riski daha fazla olduğu gözlemlenmiştir.

Laparoskopi: Kist küçük ve kanser ihtimali mevcut ise doktorunuz kistin bulunduğu yerden çıkartılması amacıyla cerrahi laparoskopi yapar. Bu yöntem ise genel anestezi altında gerçekleştirilen ve göbek deliğinden içeri sokulan ince bir teleskopun sokulmasıyla iç organlarınızın görüntülenmesini sağlayan bir ameliyat türüdür.

Laparotomi: Büyük bir kist mevcut ise doktorunuz tarafından kistinizi karın bölgesinde olan bir bölgeden büyük bir kesikten cerrahi müdahale ile çıkarması işlemine denir. Çıkarılan bu kist acil bir biyopsi yapılarak kanserli olup olmadığı kontrol edilir. Çıkarılan bu kist kanserliyse yumurtalıklarınızı ve rahminizi çıkarmak amacıyla histerektomi tedavisi de yapılabilmektedir.

Yukarıda belirtilen tedavi yöntemlerini uygulamak için doktorunuz ilk olarak farklı testler uygular. Yapılan bu testler sonucunda hangi tedaviye daha uygun ise o tedavi yöntemi kullanılır. Bu nedenle doktorunuz sizden bir ya da birden fazla test isteyebilir.

Yorum Yap

Yorum Yap